Bunama (Alzheimer) Hastalığı, Bunamanın belirtileri ve Tedavisi

Bunamanın belirleyici özelliği kişinin zihinsel yetilerinin günden güne daha çok gerilemesidir. Kadınlarla erkekleri aynı oranda etkiler. Durum genellikle beyin hasarını ya da atro fisini de içerir ve ne yazık ki ikisi için de geri dönüş yoktur. Ancak bazı vakalarda bunama­nın ilerlemesi yavaşlanabilir.

Bunama türleri ve nedenleri

Bunama türleri arasında en yaygın olanı, çok yaşlı insanlarda görülen ve “yaşlılık bunaması” olarak sınıflandırılanıdır. Ancak beyin damarlarının da­ralmasına, beynin kan ve oksijenle beslenememesine yol açan bir hastalık olan damar sertliğine bağlı bunama, da­ha erken yaşlarda da görülebilmektedir.

Günümüzde çok yaygın olmamakla birlikte, kadınlara oranla erkeklerde üç kat daha sık görülen bir bunama türü de, frengi enfeksiyonu sonucu beyinde gelişen iltihaba bağlıdır. Bir başka ne­den ise; beyindeki urlardır. Ya urun kendisi bunamaya neden olur ya da bü­yüyen ur,beyni baskı yaparak etkiler.

Araba egzozlarındaki zehirli madde­ler, alkol zehirlenmesi, metabolizma (bedenin yaşamı sürdüren süreçleri) ak­saklıkları ve beslenme bozuklukları da bunamaya yol açabilir. Ancak burada hasar, bu etkilere çok uzun bir süre ve yoğun bir biçimde açık olma sonucu or­taya çıkar. Bunama, travmaya da bağlı olabilir. Ancak her darbenin ya da bilinç yitiminin bunamaya yöİ açması söz ko­nusu değildir.

Zihinsel faaliyet ve gençlerle keyifli bir birliktelik, geç yaşlarda zihin sağlığının korunmasına yardımcı olur.

Bunama Belirtileri ve tedavisi

Bunamanın ilk belirtilerinden biri, bellek zayıflamasıdır. Başlangıçta yakın geçmişteki olayların anımsanması aksar. Yargılama ye akıl yürütme güçleşir; ki­şi olup bitenleri kolaylıkla kavrayamaz, konum ve koşullara uygun davranamaz. Duygusal dengesizlik söz konusudur.

Bu tür hastalar havagazmı ve suyu amaçsızca açmak gibi anlamsız işler ya­pabilirler. Sabuklama görülebilir, kendilerine ilgilerini ve kendibilincinde olma­yı yitirirler. Bu yüzden çok ilerlemiş va­kalarda, hastaların, hem kendilerine hem de çevrelerine zarar vermemeleri için “kollanmaları” gerekir.

Beyin hasarı ya da atrofisi söz konusu olduğunda, iyileşme umudu yok gi­bidir. Yapılabilecek en iyi şey, gerileme­ye başlamamış yetileri uyarma yoluyla hastanın durumunun iyice bozulmasını geciktirmektir.

Kötü beslenme ya da zehirlenmeye bağlı metabolizma bozukluklarının yol açtığı bunamalarda ise, nedenin saptanmasıyla birlikte ilerleme durdurulabilir.

Bunama ile ilgili sorular

Bunama kalıtsal mıdır?

Bunamanın bir türü bozuk bir gene bağlıdır ve böyle bir gene sahip kişi, bu bozukluğu yüzde 50 olasılıkla çocuklarına geçirebilir. Ancak bu çok ender görülen bir durumdur. Öte yandan, her ne kadar bunamanın öteki türleri için de genetik etkiler söz konusuysa da, çoğunlukla bu etkilerin kuşaktan kuşağa aktarıldığına pek rastlanmamaktadır

50’lerimdeyim ve günden güne daha unutkan oluyorum. Unutkanlık bunamanın ilk belirtileri olabilir mi?

Hayır. Yaşlılarda bunamanın ilk bulgularından birinin unutkanlık olduğu kabul edilir; ancak genel olarak unutkanlık, aklı belli bir konuya vermeye bağlıdır ve bunun, bunamayla bir ilintisi olduğu söylenemez.

Belli ilaçlar ya da kimyasal: maddeler bunamaya yol açabilir mi?

Evet. Aşırı alkol ve beyne  zarar veren kimyasal maddeler, bunamaya yol açar. Ancak, tıbbi amaçlarla ya da rahatlamak için alınan, ama ya beyin üzerinde hiçbir etkisi olmayan ya da (eğer varsa) beyin işlevlerini kalıcı biçimde etkilemeyen çok sayıda ilaç da vardır.

Bunaklık yalnız yaşlılarda mı olur?

Hayır. Bunamanın en az altı ; nedeni vardır ve yaşlılık  bunlardan yalnızca biridir. Öte yandan, yaşlı olup da bunamamış pek çok insan vardır.

Bende başlangıç aşamalarında frengi saptandı. Delirecek miyim?

Bu yakın zamanlara kadar oldukça ürkütücü bir olasılıktı. Ancak yeni ve etkili tedavi yöntemleriyle sizde görülen türden belirtiler çabucak ortadan kaldırılmakta ve daha ileri aşamalarda, sizin “delirme” diye betimlediğiniz bunama benzeri bir durumun oluşması önlenebilmek’tedir.

Tagged

Leave a reply

Your email address will not be published.